Tuesday, August 08, 2017

እይታ

ከሁሉ አስቀድሜ በዚች አጭር ጽሑፍ ቢሆን ጥሩ ነው ብዬ የማስበውን ሀሳብ ለማስተላለፍ  እንጅ አንዱን አሳንሶ ሌላውን ከፍ የማድረግ ዓላማ እንደሌለኝ ለመግለጽ እወዳለሁ። ምናልባት መስሎ የሚታየው ካለ ግን እርሱ አስተሳስቡን ያስተካክል።

ያ ስሙን የማላስታውሰው መዝገበ ቃላት “ስብሰባ የሚለው ቃል በቁሙ ሲፈታ  ውኃ ውኃ የሚሉ ሰዎች ተመራርጠው የሚሰባሰቡበት፤ በየደቂቃው አፋቸውን በሀይላንድ ውኃ እየተጉመጣመጡ ውኃ የማያነሳ ሀሳባቸውን የሚሰነዝሩበት ፤ በመጨረሻም ከውኃ የቀጠነ ውሳኔ አሳልፈው የሚለያዩበት የሰዎች ጥርቅም ነው ” ያለው እውነቱን ሳይሆን አልቀረም። እንደዚህ የምለው ያለ ምክንያት አይደለም፤ ላለፉት አራት ዓመታት እንዳስተዋልሁት  ክረምት  በመጣ ቁጥር ለዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች እየተባለ የተለያዩ ስብሰባዎች (ስልጠናዎች)ተዘጋጅተዋል ተካሂደዋልም። አንዳቸውም ግን የህክምና ተማሪዎችን  አሳትፈው አያውቁም ። ከ“ጥልቅ ተሐድሶ”ው በስተቀር።

“ይህ የሆነው የህክምና ተማሪዎች ጊዜ ስሌላቸው ነው።” ብሎ የሚከራከር የዋህ ይኖር ይሆናል። እኔ ግን አይመስለኝም። የስብሰባው አስፈላጊነት ከታመነበት በስብሰባው መሳተፍ ያለባቸው ጊዜ ተትረፍርፎባቸው “ክረምቱን በምን እናሳልፈው” የሚሉት ሳይሆኑ ጊዚያቸውን አጣበው የሚጠቀሙት ናቸው። ምክንያቱም በትርፍ ጊዜው የሚሰበሰብ ሰው ሃሳብ  የሚሰጠውም  ውሳኔ  የሚወስነውም ትርፍ ጊዜ  ስላለው እንጅ አስፈላጊነቱን አምኖበትና ከልቡ አስቦበት ነው ለማለት ይከብደኛል።

በመሰረቱ ለአንዲት ሀገር እድገት የሚያስፈልገው ሥራ ነው እንጅ ስብሰባ ነው ብዬ አላምንም። የግድ ስብሰባ ያስፈልጋል ከተባለ ግን  በ12ኛ ክፍል ፈተና የተሻለ ውጤት አስመዝግበው ህክምና  ትምህርት ቤት የገቡ ተማሪዎችን ማሳተፍ አማራጭ የሌለው ግዴታ ይመስለኛል።“ከተባለ ወዲያ እናርገው በፍቅር ጥርስዎን ያውሱኝ ድንቸ ቆሞ አይቅር” እንዲሉ አያቴ ። እውነት ችግሩ የጊዜ ማነስ ከሆነ ሁለት ሳምንት የሚፈጀውን ስልጠና አጠር መጠን አድርጎ በአራት ወይም በአምስ ቀናት መጨረስ  ያማይቻል ሆኖ ነው? ከህክምና ተማሪ ጭንቅላት የሚመነጨውን ሃሳብ መረዳት የሚችል፣ የሚጠይቁትንም   ጥያቄ የመመልስ አቅሙ ያለው የስብሰባ መሪ ከተገኘ ማለቴ ነው።

መቼም እየተደረገ እንዳለው የAnesthesia ተማሪዎች የ”medicine” ተማሪዎችን ወክለው ይወስኑ ብሎ የሚሟገት ይኖራል ብዬ አላስብም።

©ጌች ቀጭኑ ነሐሴ 2/2009 .

Saturday, August 05, 2017

ችግር ሲደራርብ

አንዳንዴ  ችግሮች ሁሉ በሰው ላይ ያድማሉ። የመጀመሪያው ችግር ያስከተለው ሃዘንና መከራ ከልብ ሳጠፋ ሁለተኛው ይከተላል። መከራ መከራን እየመዘዘ በመሳሳብ የተቀባዩን  አሳርና ፍዳ ያበዛዋል። ጊዜና ምክንያት ተረዳድተው የችግር ሰንሰለት፣የመከራ ቀለበት  ይፈጥራሉ። በሰንሰለቱ የታሰረ በቀለበቱ የታጠረ እዬዬን ዘፈኑ አድርጎ ብሶትና ትካዜን ሲያንጎራጉር ተስፋ ቆርጦ ተስፋን  እያበቀለ ጊዜ ያመጣበትን  ጊዜ እስኪያስረሳው አካል መንፈሱ ይንገላታል። አንዳንዱ ሃዘንና ችግሩን አፍ አውጥቶ ለሌላው በማካፈል አልቅሶ ይለቀስለታል፤አዝኖ ይታዘንለታል። ያም ብቻ ሳይሆን ከከንፈር መምጠጥ አንስቶ እስከ ከባድና ውስብስብ ደረጃ ያለ እርዳታና መፍትሄ ሁሉ ይለገሰዋል። እናም ትንሽ ሲነካ ብዙ በመጮህ ችግሩ ሳይጎዳው በፊት የቅርብ የሩቅ ወዳጁን አስቸግሮ በእንጭጩ ይቀጨዋል። አንዳንዱ ደግሞ ለዚህ አልታደለም። ችግሩን ለብቻው አፍኖ በመያዝ ወደ ውስጡ እያነባ መንፈሱን በጭነንቀት እያደቀቀ አካሉን በጥያቄ እስኪያስገምት ይብሰከሰካል። ብዙ ጊዜ ሐሳብና ችግራቸውን ለብቻቸው ይዘው የሚብሰለሰሉ ሰዎች አካባቢያቸውን በስጋት የሚመለከቱ ናቸው ። ፍርሃትና ጥርጣሬ አይለያቸውም ። እምነታቸው በራሳቸው ላይ ብቻ በመሆኑም ችግራቸውን በውስጣቸው አምቀው በይሉኝታ፣በእልህና በመግደርደር  አጽናኝ ረዳት ሳያገኙ ጉዳታቸው እያየለና እየከፋ በመሄድ በእነሱ ፍላጎት ሳይሆን በችግራቸው ከአቅም በላይ መሆን ይጋለጣሉ። ነገር ግን ከረፈደ ነውና ከዘመድ ወዳጅ ሊያገኙ የሚችሉት እርዳታ ችግራቸው የሚወገድበትን ሳይሆን ችግራቸውን አምነው የሚቀበሉበትን ምክርና መፍትሔ ነው። ይህ ጽሑፍ ገመና የተሰኘ ረዥም ልብወለድ ሳነብ ያገኘሁትና በማስታወሻ ደብተሬ ከትቤ ያስቀመጥሁት ሲሆን በዛሬው እለት አንዲት የፌስቡክ ጓደኛዬ “ዛሬ ባጣም ክፍት ብሎኛል“ ብላ ፖስት ስታደርግ ከጠቀማት ብዬ ልኬላት በጣም እንደወደደችው ስለገለጸችልኝ በጦማሬ ላይ ላሰፍረው ተገድጃለሁ።ጥሎብኝ ሴት ልጅ ስትከፋ ማዬት አልወድም።
 ያለ ጭንቅ አይወጣም የሴት ልጅ ገንዘቧ፣
በከፈለች ማግስት ይቀጥናል ወገቧ፤
እያልሁኝ እሟገት እከራከር ነበር፣
መሆኗ ሳይገባኝ የልግስና በር።
ጌች ቀጭኑ!

Monday, July 24, 2017

የሐበሻ ቀጠሮ

የሐበሻ ቀጠሮ ሲባል ግን አይገርማችሁም? በፈረንጅኛ እንማራለን በፈረንጅኛ እናስተምራለን፣በፈረንጅኛ እንታመማለን፣ በፈረንጅኛ ታክመን በፈረንጅኛ እንድናለን። በፈረንጅኛ እንመርቃለን(እናመሰግናለን)፣በፈረንጅኛ እንሳደባለን። በቢዮንሴ እና በሻኪራ ዘፈን እንጨፍራለን፤ የፈረንጅ ልብስ እንለብሳለን፤ የፈረንጅ መጠጥ እንጠጣለን፤የፈረንጅ ምግብ እንመገባለን (ለማለት ቢከብድም)። ከፈረንጅ ያልወረስነው ነገር ምን አለ? እንደ እኔ ከፈረንጅ ያልኮረጅነው ነገር ቢኖር የቀጠሮ አከባበራቸውን ብቻ ነው። ፈረንጆች የሚሆኑትን ሁሉ እንሆናለን። የሚያደርጉትንም እንደ አቅማችን ለማድረግ እንጥራለን። የሰዓት አጠቃቀማቸውን ለመስረቅ ሙከራ ሲያደርግ የተያዘ ወንጀለኛ ግን ያለ አይመስለኝም።ይልቁንም ደካማ የጊዜ አጠቃቀማችንን የሐበሻ ቀጠሮ የሚል ሽፋን እንሰጠዋለን።

የሐበሻ ቀሚስ ከተነደፈ ጥጥ ይሸመን ከታኘከ ማስቲካ ይሰራ የማያውቁት ሴቶቻችን እንኳን ዳሌያቸውን ከጉልበቱ ላይ በተቀደደ የቻይና ጅንስ ወጥረው ለምን የቀጠሮ ሰዓት እንዳላከበሩ ሲጠየቁ “ምን ይደረግ የሐበሻ ቀጠሮ አይደል” ማለት ይቀናቸዋል። ወይ ሐበሻ እቴ ድንቄም ሀበሻ! የማር ሰፈፍ የመሰለ እንጀራ ጋገሮና በቅምጥ የሚስቀር ጠላ ጠምቆ ነበር እንጅ ሐበሻነትን ማስመስከር። “ትርክርክ” አለች አክስቴ። በነገራችን ላይ እኔ እስከማድግ ድረስ ሴቶቻችን በዚህ ከቀጠሉና ለቀጠሮ ያላቸው አመለካከት ካልተስተካከለ ቆሞ ቀር እባላለሁ እንጅ ሚስት የምትባል ጉድ ላለማግባት ቁርጥ ያለ ውሳኔ ላይ ደርሻለሁ። በቃ አዱኛ አበባዬን ሳላይ ብሞት ይሻለኛል።(የመጀመሪያ ሚስቴን ልፈታት ስላሰብሁ ከተሳከልኝ ማለቴ ነው) ። ቀጠሮ የማታከብር ሴት ቱ... ሞቻለኋ!

ምን ለማለት ፈልጌ ነበር ? ባለፈው ቅዳሜ እለት የሆነች ስልጠና ቢጤ ለመሳተፍ ከጥዋቱ 2:00 ላይ የሆነ ቦታ ተገኝቸ ነበር። ስልጠናው ወይም ስብሰባው በማስታወቂያ ከተገለፀው ሰዓት 80 ደቂቃዎችን ብቻ ዘግይቶ ተጀመረ። ወደ ስብሰባው አዳራሽ በጓሮ በር ገብተን እንደተቀመጥን ግማሽ ሌትር የሀይላድ ውኃ በነፍስ ወከፍ ታደለን። (እኔም እንደሰው ወግ ደርሶኝ የሀይላንድ ውኃ እየጠጣሁ ስብሰባ ስሳተፍ ይህ የመጀመሪዬ ነው። ከነ እማማ ደብሬ ቤት በታች ካለችው ቤተመጽሐፍት ውስጥ የሚገኝ አንድ ስሙን የማላስታውሰው መዝገበ ቃላት “ስብሰባ የሚለው ቃል በቁሙ ሲፈታ ውኃ ውኃ የሚሉ ሰዎች ተመራርጠው የሚሰባሰቡበት፤ በየደቂቃው አፋቸውን በሀይላንድ ውኃ እየተጉመጣመጡ ውኃ የማያነሳ ሀሳባቸውን የሚሰነዝሩበት ፤ በመጨረሻም ከውኃ የቀጠነ ውሳኔ አሳልፈው የሚለያዩበት የሰዎች ጥርቅም ነው ”ይላል።)

ወደ ቀደመ ነገራችን እንመለስ በተሰጠችኝ ውኃ ንዴቴን አብርጄ አገር ሰላም ብዬ በተቀመጥሁበት ከመርሀግብር መሪዎቹ አንዷ ወደመድረክ ሰበር ሰካ እያለች ወጣችና ቀብረር ብላ “good morning every body welcome to …”አለች በፈረንጅኛ ነው እኮ። አቅለሸለሸኝ ጨጓራዬ ተነሳብኝ፤ በቃ ተቃጠልሁ። ሊነስረኝም አማረው። አሁንም ቀጠለች “….. let’s have some ground rules… first thing is punctuality. Punctuality or timely arrival is a must .” ብላን እርፍ።መቼስ ሰማንያ ደቂቃ አርፍዶ የመጣ ሰው ሰዓት አክባሪ ለመምሰል ሲገዳደር ያልወረደ መብረቅ እራሱም ዘገምተኛ መሆን አለበት።

እንዴው ፈጣሪ አያድርግብኝና የሰይጣን ጆሮም አይሳማ እንጂ ሰሞኑን የጨጓራ በሽታዬ ድጋሜ ከተነሳ ምክንያቱ ከወ.መ.ሽ ሰልፍ እና ቀጠሮ ከማያከብሩ ሰዎች የዘለለ አይሆንም። አይ ወመሽ ወመሽ እኮ ሰልፍ ይወዳል። ካፌ ሰልፍ፣ ሻይ ቤት ሰልፍ፣ ቡና ቤት ሰልፍ፣ ሽንት ቤት ሰልፍ ፣ ሰልፍ ፣ ሰልፍ፣ ሰልፍ ነው ።

Wednesday, July 19, 2017

ውቧ ጽጌረዳ

በድል ያሳለፍሽኝ የሞትን አደጋ፣
እንዳይ የረዳሽኝ የህይወትን ዋጋ፣
የልፋት ደሞዜን የተጋድሎን ፀጋ፤
በውለታሽ ብዛት ያረግሽኝ ባለዳ፣
የመስከረም አደይ ውቧ ጽጌረዳ ፣
ልቤን ያሸፈትሽው ገና በማለዳ፤
ፍቅርን የሰጠሽኝ ጠቅልለሽ በሸማ፣
ስምሽ በአንደበቴ ከፍ የሚል ከማማ፤
ከእንቅልፍ የሚያነቃኝ የጉርሻሽ ትዝታ፣
ድምጽሽ ሚያባንነኝ ሁሌም ጥዋት ማታ፤
ከብርንዶ ይልቅ ሽሮሽ ሚናፍቀኝ፣
አንች በሌለሽበት ወለላ የሚያንቀኝ፤
ተዳፍነሽ የቀረረሽ የልቤን ውስጥ እሳት ፣
እንዴት ይቻለኛል እኔ አንቺን ለመርሳት?
አበባ ጥርሶችሽ ከኔ ይሰንብቱ፣
ሳቅና ጨዋታ ዝና የሚያውቁቱ፤
ብዬ ያዜምሁልሽ የሀሴት ዝማሬ፣
በናፍቆትሽ ስሞት አብሬሽ አድሬ፤
አምባገነን ሥልጣን ከላይ የተቸረው ፣
መተተኛ ዲያቆን አንደበቴን  ቢያስረው፤
ማሰንበት ቢቻለው ጭድን ከእሳት ጋራ፣
ማስታረቅ ቢያውቅበት ሸማን ከገሞራ፣
በአንቺ እና እኔ መሀል ቢያፈልስ ተራራ፣
መውደዴን ባልነግርሽ ቢያዝ አንደበቴ፣
እርሳኝ አትበይኝ አይችልም አንጀቴ።
ፍቅሬን ባልገልጽልሽ ቢዘጋ ልሳኔ፣
እርሳኝ አትበይኝ ችሎ አይችልም ጎኔ።

©ጌች ቀጭኑ ለY.F 
ሐምሌ 12/2009 .

Thursday, July 13, 2017

ማን ዘርቶ ማን ያጭዳል?

አንድ አርሶ አደር  ያልዘራውን ስንዴ ወይም አርሞ ኮትኩቶ ያላሳደገውን አዝመራ መከር ሲደርስ እሰበስባለሁ ብሎ ሊከራከር እንደማይችል ማንም ሰው የሚያውቀው ጉዳይ ይመስለኛል። ታዲያ  በዩኒቨርሲቲ ቆይታው ተቸጋግሮ  ሲማር፣ እንደ አጋጣሚ በንባብ ተጠምዶ ሳያስበው የካፌ ሰዓት በማለፉ ጾሙን ድፍት ብሎ ሲያድር፣ እንደ ሌሎች ሻይ ቡና ብሎ ወደ ንባብ የሚመለስበትን ቀን ሲናፍቅ፣ ይቺ የሻይ ቡና ይቺ ደግሞ የሳሙና  ትሁንህ ያላሉትን ተማሪ ዛሬ ላይ ዳቦ ጋግሬ፣ ጠላ ጠምቄ፣ ሙክት አርጄ፣ ፍሪዳ ጥዬ አስመርቅሀለሁ ማለት የሞላኝ የደላኝ ሀብታም ነኝ ብሎ ለመመፃደቅ ካልሆነ በቀር ሌላ  ምን ትርጉም ይኖረዋል? ተቀያሪ በሌላቸው ልብሶቹ የጓደኞቹ መሳለቂያ  እስከሚሆን ሲቸገር  ለደብተር እና ለእስክርቢቶ እጁን ያልዘረጋ ዘመድ የምረቃ ዕለት እንደ ድንገት የ90 ብር አበባ እና የ5ሺህ ብር ስማርትፎን ይዞ ማዘጥዘጡስ ምን ሊበጅ? ማን የዘራውን፣ ማን አርሞና ኮትኩቶ  ያሳደገውን፣ ማን ያጭዳልያልዘሩትን አጫጅ ከመሆን ይሰውረንማ አቮ !!! ለማንኛውም ተመራቂዎች እንኳን ደስ ያላችሁ ብያለሁ።
 ሰኔ 1/2009 .ም :ሲስኮ